MOŻLIWOŚCI HALOTERAPII W SANATORYJNEJ I UZDROWISKOWEJ DERMATOLOGII I KOSMETOLOGII

Czerwinska A.W., Dr med., Centralna Medyczno-Sanitarna Filia Nr 122 Federalnej Agencji Medyczno-Biologicznej, Sankt-Petersburg.

 

W sferze sanatoryjnej i uzdrowiskowej rośnie zapotrzebowanie na nielekowe metody leczenia patologii skóry oraz uzdrowienia powłoki skórnej. Te metody są częścią programów regeneracyjnej dermatologii, kosmetologii, odmładzania, oczyszczenia i inne.

 

W grupie nowoczesnych metod terapii, opierających się na stosowaniu naturalnych czynników, została rozpowszechniona haloterapia (HT), rozpracowana na podstawie speleoterapii – leczenia w warunkach kopalni solnych.

 

HT modeluje istotne parametry mikroklimatu jaskiń solnych w warunkach pomieszczenia. Działanie HT jest związane przede wszystkim z obecnością w powietrze pomieszczenia leczniczego suchego aerozolu wysoko dyspersyjnego naturalnej soli kamiennej. Unikatowe oddziaływanie tego aerozolu na organizm związane jest z jego szczególnymi właściwościami fizycznymi.

 

Naturalne środowisko aerozolowe w pomieszczeniu tworzy się przy pomocy specjalnych urządzeń medycznych – halogeneratorów. Na skutek specyfiki tworzenia (w sposób dyspergacyjny) suchy aerozol naturalnej soli kamiennej przybiera ujemny ładunek oraz wysoką energię powierzchniową. Dzięki właściwościom fizycznym haloaerozol wywiera elektrojonowy wpływ na ściany dróg oddechowych oraz powłokę skóry.

 

Możliwość wyboru poziomu działania aerozolowego w sterowanym halokompleksie zapewnia stosowanie metody w różnych dziedzinach medycyny regeneracyjnej oraz indywidualizację leczenia. Metoda jest stosowana szeroko w pulmonologii rehabilitacyjnej oraz regeneracyjnej, otorinolaryngologii, alergologii, pediatrii. Poprzez stosowanie halogeneratora oraz urządzeń kontroli obecnie używa się specjalnych dermato-kosmetologicznych trybów koncentracji suchego aerozolu chlorku sodu.

 

Cząsteczki naturalnej soli oddziałowują korzystnie na powłokę skórną oraz włosy, mają lecznicze i kosmetyczne działanie. Osiadając na odkrytych częściach ciała haloaerozol podnosi aktywność jonowych kanałów komórek skóry, aktywuje ich elektrofizjologiczną aktywność, określającą obronne właściwości powłoki skórnej. Badania mikrobiocenozy skóry pokazały, że po przeprowadzonej HT normalizował się skład powierzchniowej autoflory. Udowodniony jest bakteryjno-statyczny, przeciwobrzękowy oraz przeciwzapalny efekt suchego wysoko dyspersyjnego aerozolu chlorku sodu. Oddziaływanie mikrokryształów aerozolu solnego doprowadza do regeneracji pH skóry, indukcji procesów reparatywno-regeneratywnych dermy, podnosi turgor skóry, stymuluje wzrost oraz polepszenie stanu włosów. Suchy aerozol solny wywiera pozytywny wpływ na mikrocyrkulację w powłoce skóry. Wzmacniając przepuszczalność membran komórkowych oraz ich aktywność elektrofizjologiczną, suchy aerozol soli sprzyja przeniknięciu różnych zewnętrznych środków, stosowanych w dermatologii i kosmetologii, podnosi ich lecznicze działanie.

 

Wielocelowe fizjologiczne działanie suchego aerozolu solnego chlorku sodu gwarantuje perspektywiczność stosowania HT przy różnych problemach skórnych.

Pozytywna dynamika zanotowana pod koniec kursu HT u 65-75% pacjentów z dermatytem atopicznym. To wyrażało się w zmniejszeniu swędzenia skóry, rozwiązaniu lub zmniejszeniu lichenifikacji (twierdzenie skóry), podsychaniu drobnych pęknięć, ekskoryacji, zmniejszeniu przejawów sympatykotonii. Wyraźny pozytywny efekt mieli chorzy na oksydatywną formę schorzenia na etapie złagodzenia ostrych zapalnych przejawów oksydatywnych. Dobry i wystarczająco szybki efekt osiąga się u chorych z przejawem wtórnej streptodermii. Już po 2-3 zabiegach przestało być obserwowane pojawienie nowych wysypek wrzodowych, na koniec kursu zanotowano praktycznie pełne zakończenie przejawu streptodermii. U pacjentów, cierpiących na piodermię, obserwowano zakończenie przejawu elementów wysypki skórnej w okresie między 2 a 3 zabiegiem leczniczym. Obserwowano pozytywne działanie HT przy łuszczycy (w formie zmniejszenia infiltracji, pojawienia objaw centralnego zakończenia blaszek).

 

Wyraźne przeciwobrzękowe oraz przeciwzapalne działanie suchego aerozolu chlorku sodu używa się w pooperacyjnej rehabilitacji, co jest aktualne właśnie w chirurgii estetycznej. Lokalne polepszenie mikrokrążenia, zmniejszenie obrzęku, oczyszczanie pod wpływem haloaerozolu może być efektywnie zastosowane w programach korekcji cellulitu. Przy dyssociacji na powierzchni skóry mikrokryształy chlorku sodu wzmagają bierny transport substancji, co umożliwia stosowanie różnych środków leczniczych oraz kosmetycznych. Ten efekt jest perspektywiczny do zastosowania HT w połączeniu z lokalnym użyciem kremów, maści itd..

 

Organy oddechu oraz powłoka skórna mają ciasny fizjologiczny związek wzajemny. Bardzo często występują w połączeniu z patologią płuc i skóry (na przykład, astma oskrzelowa i neurodermit). Naturalny aerozol chlorku sodu, wywierając leczniczy wpływ na układ oddechowy, posiada oddziaływanie detoksykacyjne i limfadrenażowe, na skutek czego polepsza się ogólny stan organizmu.(łącznie z zmniejszeniem sensybilizacji). Te efekty wzmacniają oczyszczanie powłoki skórnej, regenerację jej obronnych właściwości, polepszają kolor, turgor (ten fenomen został zauważony przede wszystkim u kobiet, które rzuciły palenie).

 

Nie ma wątpliwości, że do osiągnięcia pozytywnego efektu w leczeniu patologii skórnej konieczna jest regeneracja systemowej obrony biologicznej. W związku z tym HT jest tą metodą, która oprócz lokalnego działania zapewnia systemowy efekt immunologiczny. W wyniku stosowania HT obserwują się pozytywne zmiany w immunitecie systemowym, humoralnym i komórkowym na tle obniżenia aktywności procesu zapalnego oraz eliminacji antygenów z organizmu. Bardzo znacząca jest pozytywna dynamika parametrów, charakteryzujących dysbalans w systemie utlenienia lipidów – antyoksydanty (POL – AO), co świadczy o systemowym antyoksydantowym działaniu HT. Systemowe immunobiologiczne działanie HT jest też bardzo znaczące w zakresie jej stosowania w programach kosmetologii i odmładzania.

 

W etiologii i patogenezie patologii skórnej ważne znaczenie nadaje się psycho-emocjonalnemu czynnikowi. Pobyt w halokomorze przerywa kontakt z zewnętrznymi niekorzystnymi czynnikami (allergeny, pollutanty, szum itd.), wywiera pozytywny wpływ psychoemocjonalny i antydepresywny. Lekkie negatywne aerojony, obecne w halokomorze, stabilizują procesy wegetatywnej regulacji, korzystnie oddziałują na system serdeczno-naczyniowy, endokrynologiczny oraz układ żołądkowo-jelitowy.

 

Wskazania do stosowania HT w programach skórnych i kosmetologicznych:

  • Atopiczny dermatit, dyfuzyjna i ekssudatywny forma w stadium stabilizacji;
  • Nawracająca pokrzywka;
  • Łuszczyca w stadium stabilizacji;
  • Egzema;
  • Hipersekrecja gruczołów łojowych;
  • Trądzikowe urazy skóry;
  • Grzybkowe schorzenia skóry i paznokci;
  • Pooperacyjne stany (chirurgia estetyczna)
  • Choroba trądzikowa (acne);
  • Cellulitis;
  • Starzejąca skóra;
  • Schorzenia włosów.

Efektywność stosowania sterowanej HT w połączeniu z komfortem oraz pozytywną percepcją zabiegów decydują o perspektywiczności w przemyśle sanatoryjno-uzdrowiskowym i SPA.